Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira bellek çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında telefon kenarda durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı genellikle net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı yükseltir ve tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit ışık ve sessiz bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes almak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken önce inceyi sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burnun duyduğu koku hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler güvenilir olmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha kısa geçirir hızlı bir nefes de narin notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira doymuş bir ağız en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro adı ile puan tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu yüksek taşır üstelik ağır bir içim notasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada ise duman tıkanır hem de aroma bastırılır ısı de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava veya esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman birikirse ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı şaşar.